WKR vrije ruimte 2026: berekenen, 80% eindheffing en boeken

WKR vrije ruimte 2026: berekenen, 80% eindheffing en boeken

Heb je 8 medewerkers en € 250.000 fiscaal loon over 2026, dan is je vrije ruimte in de werkkostenregeling € 5.000: 2,00% van het fiscale loon tot en met € 400.000 en 1,18% over het meerdere (Belastingdienst, Handboek Loonheffingen 2026). Elke euro eindheffingsloon daarboven kost 80 cent eindheffing, die je uiterlijk aangeeft en betaalt met de aangifte loonheffingen over het tweede tijdvak van 2027; voor maandaangevers is dat de aangifte over februari 2027. Tot en met december kun je nog bijsturen, maar niet met terugwerkende kracht: haal gerichte vrijstellingen en nihilwaarderingen uit je WKR-rekening en schuif nieuwe uitgaven zo nodig naar januari, als 2,16% vrije ruimte geldt (Rijksoverheid, gecontroleerd 3 november 2026). Kies de concernregeling als één bv overschrijdt en een andere ruimte overhoudt. Is de ruimte op, dan kun je een nieuwe verstrekking als loon van de werknemer belasten; of dat goedkoper is dan 80% eindheffing, hangt af van het tarief van de werknemer en of je bruteert.
Voor dit artikel is geen affiliate-relatie geregistreerd. Bekijk onze methode.

Zoek je vrije ruimte op in de tabel per loonsom en reken daarna het voorbeeld met € 250.000 loonsom na met je eigen posten. Het fiscale loon komt uit je salarispakket; wat salarisadministratie bij jouw aantal medewerkers kost, zelf of via een salariskantoor, reken je uit met de rekenhulp kosten salarisadministratie.

De werkkostenregeling rekent per kalenderjaar af. Wat je in 2026 aan kerstpakketten, bedrijfsuitjes, sportabonnementen en andere personeelsvoordelen als eindheffingsloon hebt aangewezen, zet je na de laatste loonrun af tegen de vrije ruimte over 2026. Wat erboven uitkomt, kost 80% eindheffing. December is de laatste maand waarin je dat bedrag nog kunt beïnvloeden. In januari kan het alleen nog uitgerekend worden.

Dit artikel is de eindafrekening in stappen: wat telt mee, hoe reken je de vrije ruimte uit, wanneer loont de concernregeling, en hoe boek en betaal je de eindheffing. De WKR als geheel leggen we niet opnieuw uit. Kerstpakketten als ingang staan in ons artikel over kerstpakketten en de WKR, de wijzigingen voor 2027 in belastingwijzigingen 2027.

Alle bedragen en regels komen uit het Handboek Loonheffingen 2026 (versie maart 2026, hoofdstuk 10) en de WKR-pagina van de Belastingdienst, gecontroleerd op 10 oktober 2026. Dit is geen fiscaal advies. Bij twijfel beslist je salarisadministrateur of boekhouder.

Wat is de vrije ruimte van de WKR in 2026 en 2027?

20262027
Vrije ruimte over fiscaal loon tot en met € 400.0002,00%2,16%
Vrije ruimte over fiscaal loon boven € 400.0001,18%1,18%
Eindheffing over de overschrijding80%80% (geen wijziging bekend)
Gebruikelijk zonder nadere toetstot € 2.400 per persoon per jaargeen wijziging bekend
Aangeven en betalenuiterlijk aangifte tijdvak 2 van 2027uiterlijk aangifte tijdvak 2 van 2028

Bronnen: Belastingdienst, werkkostenregeling en Handboek Loonheffingen 2026 voor 2026. Voor 2027 meldt de Rijksoverheid: “Vanaf 1 januari 2027 stijgt de vrije ruimte bij een loonsom van € 400.000 naar 2,16%.” Daarnaast is voorgesteld dat korting op producten uit eigen bedrijf vanaf 1 januari 2027 niet meer standaard belastingvrij is (Ondernemersplein, gecontroleerd 9 oktober 2026). Dat is een voorstel, nog geen wet; zie ook ons nieuwsbericht over personeelskorting en de WKR vanaf 2027.

Stap 1: wat telt mee als eindheffingsloon?

Alleen wat je als eindheffingsloon hebt aangewezen en wat niet onder een gerichte vrijstelling of een nihilwaardering valt, gaat ten koste van de vrije ruimte. Het Handboek beschrijft het als een vaste volgorde:

  1. Is het loon? Wat geen loon is of geen belast loon, valt buiten de WKR. Loon uit vroegere dienstbetrekking, zoals pensioen, is op een paar uitzonderingen na altijd loon van de werknemer en kan dus niet in de vrije ruimte.
  2. Valt het onder een gerichte vrijstelling of een nihilwaardering? Dan is het onbelast zonder dat het ten koste gaat van de vrije ruimte.
  3. Zo niet: heb je het aangewezen als eindheffingsloon, of als loon van de werknemer? Alleen het eerste telt voor de vrije ruimte.

Gerichte vrijstellingen en nihilwaarderingen: haal ze eruit

Hier valt bij een eindafrekening vaak iets te winnen: boek je alles wat met personeel te maken heeft op één grootboekrekening, dan tellen ook posten mee die daar niet horen. Volgens de WKR-pagina van de Belastingdienst gaan onder meer deze posten níet ten koste van de vrije ruimte:

Gerichte vrijstelling (tot de norm)Nihilwaardering (€ 0)
Reiskosten, waaronder de onbelaste kilometervergoeding: € 0,25 per km in 2026Voorzieningen op de werkplek, zoals een bureau
Cursussen, congressen, vakliteratuur, beroepsregisterKoffie, thee, gebak en fruit op de werkplek (geen maaltijden)
Studie en opleidingWerkkleding die je ter beschikking stelt
Verhuizing voor het werkRentevoordeel personeelslening (elektrische) fiets of e-scooter
Noodzakelijke gereedschappen, computers, telefoons en abonnementenVoorzieningen in de werkruimte in de woning van de werknemer
Verplichte arbovoorzieningen, VOG
Thuiswerkvergoeding: maximaal € 2,45 per thuisgewerkte dag in 2026
Tijdelijk verblijf en maaltijden bij dienstreizen

Twee aandachtspunten. Vergoed je meer dan de norm, dan is het bovenmatige deel wél eindheffingsloon of loon van de werknemer. En de onbelaste kilometervergoeding is in mei 2026 verhoogd naar € 0,25 per kilometer (2025: € 0,23). De verhoging van € 0,02 per kilometer mag je met terugwerkende kracht aan je werknemer vergoeden (Belastingdienst, WKR-pagina, stand 10 oktober 2026).

Wat meestal wél in de vrije ruimte valt

Kerstpakketten, cadeaubonnen, bedrijfsuitjes en feesten buiten de werkplek, sportabonnementen, fietsvergoedingen boven een vrijstelling, en vergoedingen voor privégebruik die niet onder een vrijstelling vallen. De Rijksoverheid noemt als voorbeelden gereedschap, tablets, sportabonnementen en kerstpakketten. Let op: gereedschap en tablets vallen onder de gerichte vrijstelling als ze noodzakelijk zijn voor het werk.

Altijd loon van de werknemer, nooit vrije ruimte

Een aantal posten kun je niet in de vrije ruimte stoppen, ook al zou je dat willen. Het Handboek noemt onder meer de auto van de zaak, een dienstwoning, en vergoedingen die je niet op tijd als eindheffingsloon hebt aangewezen. Een kerstpakket voor oud-medewerkers die je ook aan je huidige personeel geeft, is juist altijd eindheffingsloon.

Stap 2: hoe bereken je de vrije ruimte?

De vrije ruimte over 2026 bereken je over het totale fiscale loon van 2026: het totaal van kolom 14 van de loonstaat. Je rekent dus pas definitief af na de laatste loonrun van het jaar. Dat heeft een voordelig gevolg: een eindejaarsuitkering of dertiende maand in december verhoogt het fiscale loon en daarmee ook de vrije ruimte. Hoe die bijzondere beloningen in de loonstrook werken, lees je in ons artikel over eindejaarsuitkering en dertiende maand.

Uitzonderingen uit het Handboek:

  • De gage van een artiest of beroepssporter staat wel in kolom 14, maar telt niet mee voor de vrije ruimte.
  • Is het loon uit vroegere dienstbetrekking meer dan 10% van het totale fiscale loon, dan reken je de vrije ruimte alleen over het loon uit tegenwoordige dienstbetrekking.
  • Ben je in de loop van 2026 werkgever geworden, dan mag je het fiscale loon niet omrekenen naar een heel jaar.
  • Heb je meerdere subnummers onder één loonheffingennummer (L01, L02), dan tel je het fiscale loon van alle subnummers op.

Vrije ruimte bij vier loonsommen

Totaal fiscaal loonVrije ruimte 2026 (2,00% / 1,18%)Vrije ruimte 2027 (2,16% / 1,18%)Eindheffing per € 1.000 overschrijding
€ 100.000€ 2.000€ 2.160€ 800
€ 250.000€ 5.000€ 5.400€ 800
€ 400.000€ 8.000€ 8.640€ 800
€ 650.000€ 8.000 + € 2.950 = € 10.950€ 8.640 + € 2.950 = € 11.590€ 800

Boven € 400.000 telt alleen het deel boven die grens tegen 1,18%; het verschil tussen 2026 en 2027 is daardoor nooit meer dan € 640.

Rekenvoorbeeld: een bedrijf met € 250.000 fiscale loonsom

Een bedrijf met 8 medewerkers en een totaal fiscaal loon van € 250.000 over 2026:

PostBedragTelt mee?
Kerstpakketten, 8 × € 75€ 600ja
Bedrijfsuitje buiten de deur€ 2.200ja
Sportabonnementen, 4 × € 480 per jaar€ 1.920ja
Verjaardagscadeaus en attenties€ 400ja
Laptops, noodzakelijk voor het werk€ 4.800nee, gerichte vrijstelling
Thuiswerkvergoeding binnen € 2,45 per dag€ 1.900nee, gerichte vrijstelling
Koffie, thee en fruit op kantoor€ 1.100nee, nihilwaardering
Eindheffingsloon in de vrije ruimte€ 5.120
  • Vrije ruimte: 2,00% × € 250.000 = € 5.000
  • Overschrijding: € 5.120 − € 5.000 = € 120
  • Eindheffing: 80% × € 120 = € 96

Dit is een rekenvoorbeeld met gekozen bedragen, geen gemiddelde. Het laat wel zien waarom het uitsplitsen loont. Had dit bedrijf de laptops, de thuiswerkvergoeding en de koffie ook op de WKR-rekening laten staan, dan kwam het eindheffingsloon uit op € 12.920. De overschrijding was dan € 7.920 geweest en de eindheffing € 6.336.

Rekenvoorbeeld: boven de € 400.000

Bij een fiscale loonsom van € 650.000:

  • 2,00% × € 400.000 = € 8.000
  • 1,18% × € 250.000 = € 2.950
  • Vrije ruimte 2026: € 10.950

Ter vergelijking: over 2027 wordt dat 2,16% × € 400.000 (€ 8.640) plus dezelfde € 2.950, samen € 11.590. De verhoging levert dus maximaal € 640 per jaar op, ongeacht hoe groot je loonsom is.

Stap 3: hoe stuur je in december nog bij?

De belangrijkste regel uit het Handboek: je kiest tussen eindheffingsloon en loon van de werknemer “uiterlijk op het moment van vergoeden, verstrekken of ter beschikking stellen”, en die keuze is definitief. Een kerstpakket dat je in oktober als eindheffingsloon hebt geboekt, kun je in december niet meer omzetten naar loon van de werknemer om ruimte te maken. De enige uitzondering is een aantoonbare vergissing in je administratie, zoals een vergoeding die je als eindheffingsloon boekte terwijl je met de werknemer loon had afgesproken.

Wat in december nog wel kan:

  1. Maak een tussenstand. Tel het eindheffingsloon tot nu toe op en reken de vrije ruimte uit over de verwachte jaarloonsom, inclusief de decembersalarissen en eventuele eindejaarsuitkeringen.
  2. Haal verkeerd geboekte posten eruit. Laptops, telefoons, cursussen, reiskosten en werkkleding horen niet in de vrije ruimte. Het herstellen van een boeking op de verkeerde grootboekrekening is geen keuzewijziging, maar het corrigeren van je administratie.
  3. Plan nieuwe uitgaven bewust. Zit je al aan de grens, dan kun je een uitje of cadeau in januari laten vallen. Dan telt het mee voor 2027, met 2,16% vrije ruimte over de eerste € 400.000.
  4. Belast een nieuwe verstrekking als loon. Wil je de werknemer iets geven terwijl de ruimte op is, dan kun je het als loon van de werknemer behandelen. De werknemer betaalt dan loonheffing via zijn loonstrook, jij geen 80% eindheffing. Of dat voordeliger is, hangt af van het tarief van de werknemer en of je bruteert. Bespreek het vooraf.
  5. Let op de gebruikelijkheidstoets. Tot € 2.400 per persoon per jaar is volgens de Belastingdienst gebruikelijk. Daarboven moet een aanwijzing niet meer dan 30% afwijken van wat in vergelijkbare omstandigheden gebruikelijk is. Het deel daarboven is loon van de werknemer. Dit kan spelen bij een dga of bij medewerkers die veel meer krijgen dan de rest.

Wat je vooral niet doet: in december “de vrije ruimte opmaken” met cadeaubonnen omdat er ruimte over is. Dat mag fiscaal, maar het is een kostenpost van 100% van het bedrag. Een ongebruikt deel van de vrije ruimte kun je volgens de Belastingdienst niet meenemen naar het volgende jaar, maar het kost je ook niets.

Hoe werkt de concernregeling voor meerdere bv’s?

Heb je een holding met werkmaatschappijen, of meerdere bv’s met personeel, dan kun je de vrije ruimte op concernniveau berekenen. Je telt het fiscale loon van alle onderdelen op, rekent één vrije ruimte uit en zet al het eindheffingsloon daartegen af. Een onderdeel met ruimte over compenseert zo een onderdeel dat overschrijdt.

Het voorbeeld uit het Handboek Loonheffingen 2026:

Fiscaal loonVrije ruimteEindheffingsloonEindheffing
Onderdeel A€ 75.000€ 1.500€ 1.875€ 300
Onderdeel B€ 150.000€ 3.000€ 4.500€ 1.200
Onderdeel C€ 300.000€ 6.000€ 3.000€ 0
Zonder concernregeling€ 1.500
Met concernregeling (A+B+C)€ 525.000€ 9.475€ 9.375€ 0

Het Handboek zet in de rij met concernregeling een overschrijding van € 100 en € 80 eindheffing. Met de eigen bedragen van het Handboek blijft het eindheffingsloon (€ 9.375) juist € 100 onder de vrije ruimte (€ 9.475), dus de eindheffing is € 0.

De voorwaarden:

  • Een concern is er bij een belang van ten minste 95%: jij in een andere werkgever, een andere werkgever in jou, of een derde in jullie allebei. Stichtingen die bestuurlijk en financieel verweven zijn, kunnen ook. Een samenhangende groep is niet automatisch een concern.
  • Alleen onderdelen die het hele kalenderjaar tot het concern horen, doen mee. Een bv die je in juli oprichtte, valt er voor 2026 buiten.
  • De eerste schijf geldt één keer voor het hele concern. Je mag niet per onderdeel 2% over de eerste € 400.000 rekenen. Daarom komt de vrije ruimte in het voorbeeld uit op € 9.475 en niet op € 10.500.
  • Het onderdeel met het hoogste fiscale loon geeft de eindheffing aan en betaalt die.
  • Je kiest per jaar, uiterlijk bij de aangifte over het tweede tijdvak van het volgende jaar. Over 2026 beslis je dus uiterlijk met de aangifte over tijdvak 2 van 2027.
  • Administratie: leg per onderdeel naam, loonheffingennummer, fiscaal loon, het overzicht van de posten in de vrije ruimte en de berekening op concernniveau vast.

De concernregeling kan voordelig zijn zodra één onderdeel overschrijdt en een ander ruimte over heeft. Hebben alle onderdelen samen minder dan € 400.000 fiscaal loon en overschrijdt geen enkel onderdeel, dan maakt het niets uit.

Stap 4: wanneer geef je de eindheffing aan en betaal je die?

Volgens paragraaf 10.1.6 van het Handboek geef je de eindheffing over 2026 aan en betaal je die uiterlijk met je aangifte loonheffingen over het tweede tijdvak van 2027:

  • Maandaangever: de aangifte over februari 2027. Die moet uiterlijk binnen zijn op de datum in je aangiftebrief loonheffingen, normaal gesproken eind maart.
  • Vierwekenaangever: de aangifte over het tweede vierwekentijdvak van 2027.
  • Eindigt je inhoudingsplicht in 2026, bijvoorbeeld omdat je geen personeel meer hebt, dan geef je de eindheffing aan in de aangifte over het tijdvak waarin de inhoudingsplicht eindigt.

Je mag ook eerder aangeven, bijvoorbeeld in de laatste aangifte van 2026, of gedurende het jaar alvast een deel. Wie dat doet, verrekent een verschil uiterlijk in de aangifte over tijdvak 2 van het volgende jaar. Blijf je binnen de vrije ruimte, dan geef je niets aan.

Over de eindheffing betaal je geen premies volksverzekeringen en werknemersverzekeringen, en ook geen werkgeversheffing of bijdrage Zvw. Het is een zuivere loonbelastingpost voor rekening van de werkgever.

Stap 5: hoe boek je de WKR en de eindheffing?

De WKR-posten zelf boek je bij voorkeur op aparte grootboekrekeningen, zodat je de tussenstand met één rapport kunt maken. Een mogelijke indeling:

GrootboekrekeningWat erop komt
Personeelskosten WKR (vrije ruimte)Kerstpakketten, uitjes, cadeaus, sportabonnementen
Personeelskosten gerichte vrijstellingReiskosten, thuiswerkvergoeding, opleiding, noodzakelijke apparatuur
Personeelskosten nihilwaarderingKoffie, thee, werkplekvoorzieningen, werkkleding
Eindheffing WKRDe berekende eindheffing

De eindheffing zelf boek je in 2026, het jaar waarop ze betrekking heeft, ook al betaal je in 2027:

  • Debet Eindheffing WKR (kosten) € 96
  • Credit Te betalen loonheffingen (balans) € 96

Bij de betaling met de aangifte over februari 2027 boek je de schuld af tegen de bank. Staat de eindheffing als last in je jaarcijfers over 2026, dan klopt je resultaat en ziet je accountant bij de jaarrekening meteen waar het bedrag vandaan komt. Wie de rest van de jaarafsluiting nog moet doen, vindt de volgorde in onze jaarafsluiting-checklist.

De btw op kerstpakketten en cadeaus volgt eigen regels, los van de WKR. Die behandelen we in het artikel over relatiegeschenken en kerstattenties.

In welke software hou je de WKR bij?

Een WKR-afrekening staat of valt met twee getallen: het fiscale loon uit je salarisadministratie en het eindheffingsloon uit je boekhouding of HR-systeem. Hoe dicht die bij elkaar zitten, hangt af van je opzet.

Salarispakket. Het fiscale loon (kolom 14) komt uit je salarispakket of van je salarisbureau. Veel pakketten tonen het cumulatief per jaar. Vraag in december een tussenstand op, zodat je de vrije ruimte niet schat. Welke pakketten er voor het mkb zijn, staat in onze vergelijking beste loonadministratie software en in Loket vs Nmbrs.

Declaraties. Vergoedingen die via declaraties lopen, zoals sport, fiets of thuiswerken boven de norm, wil je bij de invoer al labelen als gerichte vrijstelling of als vrije ruimte. Een declaratiepakket met categorieën maakt de eindafrekening een kwestie van filteren; zie beste declaratiesoftware voor het mkb.

Boekhouding. De aparte grootboekrekeningen hierboven kun je in elk boekhoudpakket aanmaken. Dat is voor kleine werkgevers vaak de eenvoudigste WKR-registratie: één rapport per rekening, vier getallen, klaar. Een overzicht van pakketten staat in beste boekhoudsoftware voor zzp en mkb.

HR-systeem. Bij grotere teams met veel regelingen per medewerker, zoals fietsplannen, keuzebudgetten en sportregelingen, is het handiger om de verstrekkingen per medewerker in het HR-systeem bij te houden. Zie HR-software vergelijken voor het mkb of de keuzehulp HR-software.

Checklist WKR-eindafrekening 2026

  1. Fiscaal loon 2026 opgevraagd na de laatste loonrun (kolom 14, alle subnummers)?
  2. Vrije ruimte berekend: 2,00% tot € 400.000 en 1,18% daarboven?
  3. Gerichte vrijstellingen en nihilwaarderingen uit de WKR-rekening gehaald?
  4. Gebruikelijkheidstoets gecheckt voor medewerkers boven € 2.400?
  5. Bij meerdere bv’s: concernregeling doorgerekend (95%-belang, heel jaar)?
  6. Eindheffing geboekt als last over 2026?
  7. Aangifte over tijdvak 2 van 2027 in de agenda, met de eindheffing erin?
  8. Grootboek voor 2027 ingericht met dezelfde indeling, en de vrije ruimte van 2,16% als nieuw budget?

Het laatste punt is het nuttigste: wie in januari de indeling op orde heeft, hoeft in december 2027 niet te zoeken. Zet ook een tussenstand in de agenda voor 1 oktober 2027. Dan kun je nog bijsturen vóór de kerstpakketten besteld worden.

Bronnen

Veelgestelde Vragen

Hoeveel is de vrije ruimte van de WKR in 2026?

2,00% van het totale fiscale loon tot en met € 400.000 en 1,18% over het fiscale loon daarboven. Bij een fiscale loonsom van € 250.000 is de vrije ruimte dus € 5.000. Bij € 600.000 is het € 8.000 plus € 2.360, samen € 10.360. Bron: Handboek Loonheffingen 2026, paragraaf 10.1.4.

Wanneer moet ik de eindheffing WKR over 2026 betalen?

Uiterlijk met de aangifte loonheffingen over het tweede tijdvak van 2027. Doe je maandaangifte, dan is dat de aangifte over februari 2027. De uiterste inleverdatum staat in je aangiftebrief loonheffingen. Je mag de eindheffing ook eerder aangeven, bijvoorbeeld in de laatste aangifte van 2026.

Wat is de vrije ruimte in 2027?

Per 1 januari 2027 stijgt het percentage over de eerste € 400.000 fiscaal loon van 2,00% naar 2,16%; boven de € 400.000 blijft het 1,18%. De Rijksoverheid meldt op haar WKR-pagina: "Vanaf 1 januari 2027 stijgt de vrije ruimte bij een loonsom van € 400.000 naar 2,16%." Bij een loonsom van € 400.000 of meer levert dat € 640 extra vrije ruimte op.

Kan ik een overschrijding van de vrije ruimte achteraf nog oplossen?

Beperkt. Je kunt een vergoeding of verstrekking niet met terugwerkende kracht anders behandelen: de keuze tussen eindheffingsloon en loon van de werknemer maak je uiterlijk op het moment dat je vergoedt of verstrekt. Wat nog wel kan in december: nieuwe uitgaven uitstellen naar januari, kosten die onder een gerichte vrijstelling vallen ook zo administreren, of een nieuwe verstrekking als loon van de werknemer belasten. De uitzondering is een aantoonbare vergissing in je administratie; die mag je herstellen.

Wat is de concernregeling in de WKR?

Met de concernregeling tel je het fiscale loon van alle concernonderdelen op en reken je één gezamenlijke vrije ruimte uit. Dat helpt als het ene onderdeel ruimte over heeft en het andere overschrijdt. Een concern is er bij een belang van ten minste 95%. Je kiest per jaar, uiterlijk bij de aangifte over het tweede tijdvak van het volgende jaar. Het onderdeel met het hoogste fiscale loon betaalt de eindheffing.

Hoeveel mag ik per werknemer uit de vrije ruimte geven?

Er is geen vast maximum per werknemer, maar wel de gebruikelijkheidstoets: wat je als eindheffingsloon aanwijst, mag niet meer dan 30% afwijken van wat in vergelijkbare omstandigheden gebruikelijk is. Tot € 2.400 per persoon per jaar beschouwt de Belastingdienst als gebruikelijk. Dat bedrag geldt niet voor zover het loon onder het minimumloon ligt of bij een stagiair.

Niet zeker welke software past?
Gebruik de gratis keuzehulp
Beantwoord 5 vragen en krijg een persoonlijk advies
Start keuzehulp
WT
Geschreven en bijgehouden door
Uitgever van Bedrijfssoftwaregids.nl (WT Digital). Vergelijkingen zijn gebaseerd op leveranciersbronnen, officiële bronnen en dagelijkse wijzigingsdetectie van prijzen. Zo werken wij