Het ritme staat in het opvolgschema, de regels voor een te late handtekening in de tabel met de wetsartikelen. Wat een CRM om offertes op te volgen per jaar kost bij 1 en 3 gebruikers, staat in de jaarkostentabel; met je eigen teamgrootte reken je het na in de CRM-kostencalculator.
Dit is de algemene gids: wat je doet nadat je een offerte hebt verstuurd, het hele jaar door. Staan er half januari nog offertes uit december open, lees dan offerte uit december nog niet getekend; daar staat ook stap voor stap hoe je het opvolgen instelt in Pipedrive, HubSpot en PandaDoc. Hoe je de offerte zelf maakt en welke offerteprogramma’s er zijn, staat in offertesoftware vergeleken en offertesoftware voor zzp’ers.
De adviezen komen van de KVK en de NOA, de wetsartikelen uit het Burgerlijk Wetboek (wetten.overheid.nl) en de functies en prijzen van de prijspagina’s en helpcentra van Pipedrive, PandaDoc en HubSpot. Alles is gecontroleerd op 8 november 2026. We hebben de pakketten niet zelf gebruikt.
Waarom zou je een offerte opvolgen?
Omdat de KVK en de NOA het aanraden, en omdat een klant die niet reageert je anders niets vertelt. KVK-adviseur Gé Gijsen noemt nabellen bij een offerte verstandig en raadt aan om al in de offerte op te nemen op welke dag je contact opneemt (KVK: van offerte naar geld op je rekening). De laatste van de negen offertetips van de KVK is “Neem zelf contact op”: wacht niet af als er geen reactie komt, want zo laat je zien dat je betrokken bent en kan de opdrachtgever vragen stellen en feedback geven.
De NOA, de brancheorganisatie voor afbouwbedrijven, schrijft in haar vragenlijst voor het nabellen van offertes dat veel ondernemers het opvolgen spannend vinden en het daarom uitstellen. Volgens de NOA is het een week na verzending attent om te bellen, zonder dat je de klant onder druk zet, en laat je daarmee zien dat je bedrijf georganiseerd is.
Opvolgen begint vóór je op verzenden drukt
Het lastigste telefoontje is het telefoontje dat de klant niet verwacht. Spreek het opvolgmoment daarom al af voordat de offerte de deur uitgaat. Twee vragen helpen daarbij:
- “Wanneer wil je hierover beslissen?” Dan weet je hoeveel tijd de klant nodig heeft. De KVK raadt al vóór de offerte aan om naar planning en budget te vragen.
- “Wie kijkt er nog mee voordat je ja zegt?” Dan weet je of er een compagnon, een financieel verantwoordelijke of een partner is die de offerte ook moet zien.
Zet het afgesproken moment in de offerte of in je begeleidende mail: “Ik bel je donderdag de 14e om je vragen door te nemen.” Dan bel je straks niet om te vragen of er nieuws is, maar omdat jullie dat hadden afgesproken.
Zet ook een geldigheidstermijn in de offerte. De KVK raadt aan in je offerte duidelijk aan te geven wat je levert en hoe lang de offerte geldig is. Een concrete datum (“geldig tot en met 15 december”) werkt beter dan “30 dagen” zonder beginpunt: de klant weet waar hij aan toe is, en jij hebt een natuurlijk moment om terug te komen. Wat die datum juridisch betekent, staat verderop.
Bewaar bij het versturen drie dingen bij de offerte: de versie, de einddatum en de oorspronkelijke vraag van de klant. Bel je over een week, dan weet je waar het om draaide.
Een opvolgschema langs de geldigheidsdatum
Er bestaat geen vaste regel voor de timing. De NOA adviseert een week na verzending te bellen; in haar vragenlijst staat “+/- 7 werkdagen”. Dit voorbeeldschema gaat uit van een offerte met een einddatum ongeveer een maand na verzending. Pas het aan op de beslisdatum die de klant zelf noemt:
| Moment | Kanaal | Doel |
|---|---|---|
| Dag 0 | Mail bij de offerte | Samenvatten en het afgesproken belmoment bevestigen |
| Rond een week na verzending | Telefoon | Vragen of alles duidelijk is en wat de volgende stap aan hun kant is |
| Halverwege de geldigheid (optioneel) | Iets nuttigs toevoegen, bijvoorbeeld een bevestigde planning | |
| Een paar dagen voor de einddatum | Telefoon of mail | Vragen of de opdracht nog speelt, eventueel verlengen |
| Op de einddatum | In je administratie of CRM | Afsluiten als gewonnen of verloren, met de reden |
Reageert de klant tussendoor, stop dan met het geplande schema en ga verder vanuit zijn antwoord. Bij een kleine opdracht die snel beslist wordt, kun je de stappen dichter op elkaar zetten.
Is de offerte nog niet bekeken?
Verstuur je de offerte als document via PandaDoc, dan zie je vanaf het Starter-plan per ontvanger hoeveel tijd hij op elke pagina heeft besteed en wanneer hij het document voor het laatst bekeek (helpcentrum PandaDoc, “Document details”). Is de offerte na een paar dagen nog niet geopend, dan is je eerste opvolging een eenvoudige check: “Ik zie dat de offerte misschien niet goed is aangekomen. Zal ik hem opnieuw sturen?”
Een “geopend”-melding bij een gewone mail is geen zekerheid. HubSpot meet een opening met een onzichtbaar pixelbeeldje en schrijft dat onder meer de instellingen van het mailprogramma, doorsturen en meerdere ontvangers kunnen beïnvloeden of een opening wordt geregistreerd (HubSpot-kennisbank). Lees het als een signaal om te bellen, niet als bewijs dat de offerte is gelezen.
Wat vraag je als je een offerte nabelt?
De vragenlijst van de NOA (een Word-bestand op de kennisbankpagina) geeft voorbeeldvragen voor het eerste gesprek, ongeveer zeven werkdagen na verzending. Een selectie:
- Heeft u de offerte goed ontvangen, en heeft u tijd gehad om hem in te zien?
- Voldoet de offerte aan uw wensen en eisen?
- Heeft u nog aanvullingen, of zijn er onduidelijkheden?
- Heeft u nog verdere informatie van ons nodig?
- Bent u ook met andere partijen in gesprek?
Voor een volgend gesprek noemt de NOA vragen over het beslismoment, zoals “Wanneer gaat u de beslissing nemen?”. Maak tijdens het gesprek notities: dan kun je inschatten wanneer een volgend contactmoment past. De NOA raadt ook aan de klant na het gesprek een mail te sturen met de adviezen en details die je hebt besproken.
Noteer de antwoorden inhoudelijk. “Gebeld” zegt een collega die het dossier overneemt niets; “twijfelt tussen fase 1 en het volledige pakket, beslist na overleg met de compagnon op de 20e” zegt wel wat.
Voorbeeldberichten om een offerte op te volgen
Een opvolgbericht is kort en noemt één concreet punt uit de offerte of het gesprek. “Ik wilde even checken of je al een beslissing hebt genomen” geeft de klant weinig om op te reageren; een vraag over de inhoud wel. Pas de voorbeelden aan op je eigen offerte.
Na het telefoontje (samenvatting)
Onderwerp: Offerte [nummer]: wat we bespraken
Hoi [naam],
Dank voor het gesprek van vanmiddag. Je twijfelt nog tussen [optie A] en [optie B]; in de offerte staan ze als aparte onderdelen, dus je kunt ook met [optie A] beginnen. Je beslist na het overleg op [datum]. Ik bel je de dag erna.
Groet, [naam]
Halverwege de geldigheid (iets nuttigs toevoegen)
Onderwerp: [Onderwerp]: planning bevestigd
Hoi [naam],
Ik heb de planning voor [periode] nagevraagd: als je vóór [datum] akkoord geeft, kunnen we in [week] starten. Wie kijkt er bij jullie nog mee naar de offerte?
Groet, [naam]
Laatste bericht (een paar dagen voor de einddatum)
Onderwerp: Offerte [nummer] loopt af op [datum]
Hoi [naam],
De offerte voor [onderwerp] is geldig tot en met [datum]. Zal ik hem verlengen, of is het nu niet het juiste moment? Allebei prima, dan weet ik waar ik aan toe ben. Speelt het later weer, dan hoor ik het graag.
Groet, [naam]
Het laatste bericht maakt “nee” makkelijk, en een helder nee is meer waard dan een offerte waarvan niemand weet of hij nog loopt. Schrijf alleen dat je de planning moet vrijgeven als dat ook zo is.
Bellen of mailen?
Gebruik beide, elk voor wat het goed doet. Mail is handig om iets vast te leggen, een document mee te sturen of een vraag te stellen die de klant op zijn eigen moment kan beantwoorden. In een telefoongesprek hoor je eerder wat er werkelijk speelt, en kun je meteen doorvragen. De NOA-vragenlijst is ook voor een telefoongesprek bedoeld, met een mail achteraf.
Hoe reageer je op twijfel en bezwaren?
Zoek eerst uit wat er achter de twijfel zit, voordat je iets aan de offerte verandert.
“Het is duurder dan ik dacht.” Vraag: duurder dan wat? Is het budget kleiner, is de waarde nog niet duidelijk of ligt er een goedkopere offerte naast? De KVK raadt aan niet te snel korting te geven: je houdt minder over, klanten kunnen gaan twijfelen aan de kwaliteit en ze verwachten de volgende keer weer korting. Leg liever uit wat je voor de prijs levert. Gaat het om budget, bied dan een deel van de opdracht aan; de KVK adviseert de offerte in onderdelen met een prijs per onderdeel op te bouwen, zodat de opdrachtgever ook voor een deel kan kiezen.
“Het komt nu niet uit.” Vraag wanneer wel, en zet die datum meteen in je agenda of CRM. Sluit de offerte af, maar plan een nieuw contactmoment op het genoemde moment.
“We kijken nog even verder.” Vraag wat er zwaar weegt in de vergelijking: prijs, levertijd, garantie of ervaring in de branche. De NOA heeft daar een vraag voor: “Hoe is onze offerte in vergelijking met uw wensen / onze concurrenten?” Dan weet je waarop je je toelichting richt.
Stilte. Stuur een korte vraag over één concreet punt. Blijft het daarna stil, stuur dan het laatste bericht en sluit af.
Wanneer stop je met opvolgen?
Zegt de klant nee, dan stop je meteen en bedank je hem voor zijn tijd. Komt er geen reactie, dan is de einddatum van de offerte een natuurlijk eindpunt: na het laatste bericht sluit je de offerte af als verloren, met de reden “geen reactie”. Een nieuwe vraag van dezelfde klant krijgt later een nieuwe offerte met actuele prijzen. Zo blijft je overzicht van open offertes kloppen.
Wat zegt de wet over de geldigheid van een offerte?
Een offerte met een prijs en een omschrijving van het werk is in de regel een aanbod. Volgens artikel 6:217 BW komt een overeenkomst tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan. Uit het Burgerlijk Wetboek (Boek 6, artikelen 219 tot en met 223, wetten.overheid.nl):
| Situatie | Wat de wet zegt | Artikel |
|---|---|---|
| Offerte met een termijn, klant tekent op tijd | Je kunt een aanbod met een termijn voor aanvaarding niet herroepen; tot de einddatum zit je eraan vast | 6:219 lid 1 |
| Offerte zonder termijn | Je kunt het aanbod herroepen zolang het niet is aanvaard en de klant nog geen aanvaarding heeft verstuurd | 6:219 lid 2 |
| Offerte staat als “vrijblijvend” | Herroepen kan nog onverwijld na de aanvaarding | 6:219 lid 2 |
| Schriftelijke offerte zonder termijn, geen reactie | Vervalt als hij niet binnen een redelijke tijd wordt aanvaard; een mondeling aanbod vervalt als het niet onmiddellijk wordt aanvaard | 6:221 lid 1 |
| Klant wijst de offerte af | Het aanbod vervalt | 6:221 lid 2 |
| Klant tekent na de einddatum, jij wilt de opdracht toch | Je kunt de late aanvaarding als tijdig laten gelden, als je dat onverwijld meedeelt | 6:223 lid 1 |
| Klant tekent na de einddatum en het was voor hem niet duidelijk dat hij te laat was | Begrijp je dat (of had je dat moeten begrijpen), dan geldt de aanvaarding als tijdig, tenzij je onverwijld laat weten dat je het aanbod als vervallen beschouwt | 6:223 lid 2 |
Hoe lang “een redelijke tijd” is, staat niet in de wet. Een concrete einddatum voorkomt die discussie. Een uitgewerkt voorbeeld van een offerte die maanden na de einddatum alsnog getekend terugkomt, met de botsing tussen een termijn en “vrijblijvend” in je algemene voorwaarden, staat in deze uitleg over een offerte die te laat wordt aanvaard.
Komt er een handtekening binnen na de einddatum en zijn je kosten intussen gestegen? Reageer dan dezelfde dag schriftelijk: “we houden de offerte aan” of “de offerte is vervallen, hierbij een nieuwe”. Bij grote bedragen of een klant die de oude prijs blijft eisen, leg je de situatie voor aan een jurist.
Welke software helpt bij het opvolgen van offertes?
Staat een offerte alleen in iemands hoofd of mailbox, dan hangt het opvolgen af van het geheugen. Software legt per offerte vast wat de status is en wat de volgende stap is. Waar je op let:
- Status en volgende actie per offerte: bij elke open offerte staat wie hem opvolgt, wanneer het laatste contact was en wat de volgende stap is, met een datum.
- Herinneringen: het systeem maakt een taak aan of stuurt zelf een herinnering als een offerte een tijd open staat.
- Zien wat de klant doet: of de offerte is geopend en hoe lang de klant op elke pagina was, plus digitaal ondertekenen via een link.
- Koppeling met je boekhouding: een getekende offerte komt in het klantdossier en wordt een factuur. Waar je bij die koppeling op let, staat in CRM koppelen aan je boekhouding.
Wat drie pakketten daarvoor bieden, volgens hun prijspagina’s en helpcentra (8 november 2026):
| Pakket en plan | Prijs | Wat het doet bij opvolgen |
|---|---|---|
| Pipedrive Lite | €24 per gebruiker per maand bij maandbetaling, €14 bij jaarbetaling | Leads, deals, contactpersonen en agenda op één plek; je plant de opvolging zelf als activiteit |
| Pipedrive Growth | €49 bij maandbetaling, €39 bij jaarbetaling | Automatiseringen en e-mailsequenties met follow-ups, e-mailsynchronisatie en zien wie je mail opent en op links klikt |
| Pipedrive Premium | €79 bij maandbetaling, €59 bij jaarbetaling | Offertes, voorstellen en contracten versturen en volgen in Pipedrive, met ingebouwde elektronische handtekening |
| PandaDoc Starter | $19 per maand bij jaarbetaling | Per ontvanger de tijd per pagina en wanneer hij het document voor het laatst bekeek |
| PandaDoc Business | $49 per seat per maand bij jaarbetaling | Daarnaast automatische herinneringen aan ondertekenaars: in een sjabloon standaard elke 5 dagen na verzending, maximaal 10 per ontvanger per document |
| HubSpot Free | €0 | Contacten, deals en activiteiten; e-mailopeningen volgen kan in alle plannen, kliks in één-op-één-mails pas vanaf Sales Hub Starter met een Sales-seat |
Pipedrive-prijzen zijn exclusief btw; PandaDoc rekent in dollars, exclusief belastingen. Bij PandaDoc gaan herinneringen alleen naar ondertekenaars. Zet ze uit voor offertes die je zelf persoonlijk opvolgt, anders krijgt de klant naast jouw bericht ook automatische herinneringen.
Welke aanpak past bij jou?
| Situatie | Aanpak |
|---|---|
| Zzp’er, een paar offertes per maand | Offertes uit je offerte- of boekhoudprogramma, de opvolgmomenten in je agenda; zie offertesoftware voor zzp’ers |
| Klein team, opvolging als taken | Pipedrive Lite of HubSpot Free, met een fase “Offerte verstuurd” en een taak per opvolgmoment |
| Veel vergelijkbare offertes, opvolging moet vanzelf klaarstaan | Pipedrive Growth met automatiseringen en e-mailsequenties |
| Uitgebreide voorstellen, je wilt weten wat de klant leest | PandaDoc naast je CRM; Business als je automatische herinneringen wilt |
| Je gebruikt al HubSpot | HubSpot Free voor deals en taken; automatische opvolgreeksen (sequences) zitten pas in Professional |
| Bouw en installatie, grote offertes die vaak worden aangepast | Zie CRM en offertesoftware voor bouwbedrijven |
Hoe je dit per pakket instelt (een automatisering op de fase “Offerte verstuurd”, sequences in HubSpot, herinneringen en vervaldatum in PandaDoc), staat in offerte uit december nog niet getekend: zo volg je op. Hoe je een offerte in PandaDoc opbouwt, lees je in offertes maken met PandaDoc. Kies je nog een CRM, vergelijk dan CRM voor kleine bedrijven en sales software voor het mkb. Komen je aanvragen via je website of campagnes binnen, dan begint het opvolgen al bij de aanvraag: zie leadopvolging en marketing automation.
Probeer Pipedrive 14 dagen gratis →
Wat kost software om offertes op te volgen?
Wat een CRM per jaar kost bij 1 en 3 gebruikers, uit de prijzen die we bijhouden:
Voor 1 gebruiker is HubSpot Free het goedkoopste pakket in deze vergelijking: €0 per jaar. HubSpot Starter (tijdelijke actieprijs) kost €120 (€84 bij jaarbetaling) en Pipedrive Lite €288 (€168 bij jaarbetaling). Jaarbedrag = maandprijs × 12, prijzen gecontroleerd tussen 5 en 6 november 2026.
| Pakket | Prijs per maand | Per jaar, 1 gebruiker | Per jaar, 3 gebruikers | Btw |
|---|---|---|---|---|
| HubSpot Freegecontroleerd 5-11-2026 | €0 | €0 | kan niet: max. 2 gebruikers | excl. btw |
| HubSpot Startergecontroleerd 5-11-2026 | €10 per gebruiker€7 bij jaarbetalingtijdelijke actieprijs | €120€84 bij jaarbetaling | €360€252 bij jaarbetaling | excl. btw |
| Pipedrive Litegecontroleerd 6-11-2026 | €24 per gebruiker€14 bij jaarbetaling | €288€168 bij jaarbetaling | €864€504 bij jaarbetaling | excl. btw |
| Pipedrive Growthgecontroleerd 6-11-2026 | €49 per gebruiker€39 bij jaarbetaling | €588€468 bij jaarbetaling | €1.764€1.404 bij jaarbetaling | excl. btw |
Jaarbedrag = prijs per maand × 12: bij een prijs per gebruiker maal het aantal gebruikers, bij een abonnement met inbegrepen gebruikers plus de meerprijs per extra gebruiker. Standaardtarieven zoals de aanbieder ze publiceert, zonder welkomst- of starterskorting; een tijdelijke actieprijs staat erbij. "Geen staffel bekend" betekent dat de prijs voor dat aantal niet in onze gecontroleerde prijsgegevens staat; dan noemen we geen bedrag.
Reken met je eigen teamgrootte en looptijd in de CRM-kostencalculator → · of laat de CRM-keuzehulp een shortlist maken →
Een rekensom voor een team van 3 met Pipedrive: Lite kost 3 × €24 × 12 = €864 per jaar bij maandbetaling of 3 × €168 = €504 bij jaarbetaling. Growth kost 3 × €49 × 12 = €1.764 bij maandbetaling of 3 × €468 = €1.404 bij jaarbetaling (pipedrive.com, excl. btw, 8 november 2026).