Ziekteverzuim staat op geen enkele factuur en is daarom voor veel werkgevers de best verborgen kostenpost. Vul je teamgrootte, je verzuimpercentage, het gemiddelde bruto jaarsalaris en een kostenfactor in, en je ziet wat verzuim je per jaar en per maand kost. Hieronder staat precies hoe die som werkt en welke kosten er bewust buiten blijven.
Wat kost ziekteverzuim? Het korte antwoord
Een bedrijf met 25 medewerkers, een gemiddeld bruto jaarsalaris van €42.000 en het landelijke verzuim van 5,4 procent is met een kostenfactor van 1,2 ongeveer €68.000 per jaar aan verzuim kwijt, oftewel bijna €5.700 per maand. Dat verzuimcijfer komt van het CBS: 5,4 procent over heel 2025 en 5,8 procent in het eerste kwartaal van 2026, tegen een dertigjarig gemiddelde van 5,0 procent (bron: CBS, gecontroleerd 21 september 2026). Je eigen bedrag hangt sterk af van je bedrijfsgrootte: bij bedrijven onder de 10 werknemers was het verzuim 2,8 procent, bij 10 tot 100 werknemers 5,0 procent en bij 100 of meer 6,8 procent. Vul hierboven je eigen cijfers in.
Hoe rekent deze tool?
De formule is bewust doorzichtig: aantal medewerkers × gemiddeld bruto jaarsalaris × verzuimpercentage × kostenfactor. Het jaarbedrag wordt gedeeld door twaalf voor het maandbedrag. Meer rekenwerk zit er niet in, en dat is precies waarom je de uitkomst kunt narekenen en verdedigen in een begrotingsgesprek.
De vier invoervelden doen elk iets anders:
- Aantal medewerkers en gemiddeld bruto jaarsalaris vormen samen je loonsom. Werk je met veel deeltijders, vul dan het gemiddelde in fte in, anders overschat je de kosten.
- Verzuimpercentage is het aandeel van de werkdagen dat door ziekte verloren gaat. Weet je het niet, neem dan het CBS-cijfer voor jouw grootteklasse als startpunt, niet het landelijke gemiddelde.
- Kostenfactor (minimaal 1,0) rekent alles mee wat bovenop het doorbetaalde loon komt: vervanging, overwerk, begeleiding en productieverlies. Bij 1,0 tel je alleen het loon.
Wat er niet in zit: werkgeverslasten en pensioenpremies bovenop het brutoloon, de gedifferentieerde Whk-premie die stijgt na langdurig verzuim of instroom in de WGA, de kosten van je arbodienst en bedrijfsarts, verzuimverzekeringen, de arbeidsdeskundige onderzoeken in het tweede ziektejaar, en een eventuele loonsanctie van UWV als de re-integratie onvoldoende is. De tool rekent ook niet met verschillen tussen kort- en langdurig verzuim, terwijl de kostenstructuur daarvan sterk verschilt: kort verzuim kost vooral verstoring, lang verzuim kost loon over 104 weken.
Wat bepaalt het bedrag?
| Factor | Effect op de uitkomst | Waarom |
|---|---|---|
| Bedrijfsgrootte | Verdubbelt of halveert je realistische startpercentage | CBS eerste kwartaal 2026: 2,8% bij minder dan 10 werknemers, 5,0% bij 10 tot 100 en 6,8% bij 100 of meer |
| Branche | Kan het bedrag met tientallen procenten verschuiven | Zorg en welzijn zat in het eerste kwartaal van 2026 op 8,2% (verpleging en verzorging 9,9%), onderwijs op 6,3% en landbouw op 3,6% |
| Kostenfactor | Lineair: van 1,0 naar 1,5 is 50% meer kosten | Het verschil tussen "wij betalen loon door" en "wij huren vervanging in en begeleiden het traject" |
| Loonsom | Lineair | Hetzelfde verzuimpercentage kost in een team met specialisten simpelweg meer euro's |
| Kort versus lang verzuim | Niet zichtbaar in de uitkomst, wel in je risico | Eén langdurig zieke raakt de loondoorbetaling van maximaal 104 weken; tien griepmeldingen niet |
| Vervangbaarheid | Bepaalt of je factor 1,1 of 1,4 moet zijn | Een functie die je niet kunt overdragen, kost omzet of uitgestelde levering, geen uitzendtarief |
| Wvp-discipline | Staat niet in de som, maar is de duurste misser | Een gemiste termijn in de Wet verbetering poortwachter kan leiden tot een loonsanctie: nog een jaar loon doorbetalen |
Wat doe je met de uitkomst?
Ligt je percentage onder dat van je grootteklasse? Dan is de winst niet meer verzuim voorkomen, maar voorkomen dat je de administratie laat verslonzen. Zorg dat meldingen, contactmomenten en Wvp-termijnen op één plek staan — ook, en juist, als je maar twee dossiers per jaar hebt. Wat een verzuimmodule minimaal moet kunnen, staat in de vergelijking van verzuimregistratiesoftware en verzuimregistratie en de Wet verbetering poortwachter.
Zit je rond of boven het cijfer van je grootteklasse? Reken dan één procentpunt na in de tool: bij 25 medewerkers en €42.000 gemiddeld salaris scheelt een procentpunt met factor 1,2 ruim €12.000 per jaar. Dat bedrag is een veelvoud van wat een verzuim- of HR-pakket kost, en dat maakt het een begrotingsargument in plaats van een voorkeur. Zoek eerst het patroon: frequent kortverzuim bij dezelfde afdeling, seizoenspieken, of uitval na een reorganisatie. Daar is ziekteverzuim terugdringen met HR-software voor bedoeld.
Wil je verzuim en dossiers in één systeem? Dan komt de keuze op tafel tussen een verzuimmodule in je bestaande salarispakket en een apart HR-platform. Nederlandse partijen als Nmbrs en HoorayHR combineren verzuim met de salariskant; HiBob is de internationale variant met een sterkere selfservice- en rapportagekant, maar toont op zijn prijspagina geen bedragen (bekeken op 2 oktober 2026) en hanteert een Engelstalige interface. Vraag bij elke optie expliciet naar de arbodienst- en bedrijfsartskoppeling — dat is de koppeling die in de praktijk het meeste overtypwerk scheelt.
Vraag de actuele prijs van HiBob op →
Zet de opties naast elkaar in de vergelijking van verlof- en verzuimsoftware en HR-software vergelijken voor het mkb, en bereken met de HR-kostencalculator wat het pakket per maand kost. Zo zet je de besparing en de licentie naast elkaar in dezelfde eenheid.
Gebruik je de uitkomst voor een besluit? Meet dan twee keer: leg het huidige bedrag vast, voer de maatregel in en reken na twaalf maanden opnieuw met dezelfde kostenfactor. Zonder die tweede meting is elke besparing een aanname.
Gerelateerde tools
- HR-software keuzehulp — zes vragen en een shortlist van drie pakketten.
- HR-software kosten berekenen — wat een pakket per medewerker per maand kost.
- Alle HR-software-artikelen — reviews en vergelijkingen voor het Nederlandse mkb.
Gerelateerde artikelen
- Verzuimregistratie software 2026 — welke pakketten de Wvp-termijnen bewaken.
- Ziekteverzuim terugdringen met HR-software — van signaal naar maatregel.
- Beste verlof- en verzuimsoftware 2026 — de vergelijking per functie.
- Beste HR-software 2026 — pakketten gerangschikt per bedrijfsgrootte.
- Nmbrs review 2026 — salaris en verzuim in één Nederlands systeem.
Veelgestelde vragen
Wat is een normaal verzuimpercentage?
Het CBS meldt voor het eerste kwartaal van 2026 een ziekteverzuim van 5,8 procent onder werknemers, tegen een dertigjarig gemiddelde van 5,0 procent; over heel 2025 was het 5,4 procent (bron: CBS, gecontroleerd 21 september 2026). De spreiding naar bedrijfsgrootte is groot: 2,8 procent bij bedrijven met minder dan 10 werknemers, 5,0 procent bij 10 tot 100 werknemers en 6,8 procent bij 100 of meer. Vergelijk je cijfer dus met je eigen grootteklasse en branche, niet met het landelijke gemiddelde.
Welke kostenfactor moet ik invullen?
De factor vermenigvuldigt de doorbetaalde loonkosten met de kosten die daar omheen ontstaan: vervanging, overwerk van collega's, begeleiding en productieverlies. 1,0 betekent dat je alleen het doorbetaalde loon telt. Heb je moeilijk vervangbare functies, uitzendkrachten of veel re-integratiebegeleiding, dan is een hogere factor realistischer. Kies een factor die je kunt uitleggen en gebruik hem consequent bij elke meting.
Hoe lang moet ik loon doorbetalen bij ziekte?
Bij ziekte geldt een loondoorbetalingsplicht van maximaal 104 weken, met een wettelijk minimum van 70 procent van het loon; veel cao's leggen dat percentage hoger. Duurt het verzuim langer dan 42 weken, dan meld je de zieke werknemer bij UWV. De verplichtingen daartussen staan in de Wet verbetering poortwachter.
Bespaart HR-software echt op verzuim?
Software verlaagt je verzuim niet uit zichzelf. Wat het wel doet: verzuimmeldingen vastleggen, de Wvp-termijnen bewaken en frequent kortverzuim zichtbaar maken voordat het langdurig wordt. De besparing komt uit wat je met die signalen doet, en uit het voorkomen van een loonsanctie omdat een termijn gemist is.
Waarom komt mijn arbodienst op een ander bedrag uit?
Omdat arbodiensten meestal met verzuimdagen per medewerker rekenen en met de daadwerkelijke functiekosten, terwijl deze tool een percentage over de totale loonsom neemt. Bij een gelijkmatig verdeeld verzuim komen beide methoden dicht bij elkaar; bij één langdurig zieke in een klein team wijkt de uitkomst af.