Het invulschema hieronder kun je overnemen in een spreadsheet. Wil je het niet met de hand doen: wat dagelijkse meettools per jaar kosten staat in AI-zichtbaarheid meten: 5 tools en hun jaarkosten.
Deze pagina is gebaseerd op de documentatie van OpenAI (over zoeken in ChatGPT en over de crawlers van OpenAI), van Google Search Central (over AI-functies en je website) en op de openbare pagina’s van de genoemde tools, alles gecontroleerd op 4 november 2026.
Stap 1: schrijf de vragen op die je klanten stellen
Begin niet met je bedrijfsnaam. De vraag is of ChatGPT jou aanraadt als iemand een probleem heeft, niet of het je kent als iemand je naam al weet. Schrijf 10 tot 20 vragen op zoals een klant ze zou typen:
| Soort vraag | Voorbeeld (installateur in Zwolle) | Wat het je vertelt |
|---|---|---|
| Dienst + plaats | “Wie doet cv-onderhoud in Zwolle?” | Of je lokaal wordt aangeraden |
| Probleem | “Mijn cv-ketel lekt, wie kan vandaag komen?” | Of je opduikt bij spoedvragen |
| Keuze | “Wat is een goede installateur voor een warmtepomp bij een tussenwoning?” | Wie AI als specialist ziet |
| Prijs | “Wat kost een warmtepomp laten plaatsen in Overijssel?” | Of jouw prijsinformatie gebruikt wordt |
| Merknaam | “Wat weet je over [jouw bedrijfsnaam] in Zwolle?” | Of de informatie over jou klopt |
Houd de meeste vragen zonder je naam. Briljant werkt bijvoorbeeld met een mix van 70% algemene vragen en 30% vragen met de merknaam, “zodat je score niet vals oploopt” (briljant.nl/prijzen, meetmethodiek).
Stap 2: stel ze in ChatGPT, Gemini en Perplexity
Stel elke vraag in een nieuw gesprek, dan vergelijk je steeds hetzelfde. Twee dingen uit de documentatie van OpenAI (“Searching the web with ChatGPT”) verklaren waarom jouw uitkomst kan afwijken van die van een klant:
- Locatie. ChatGPT kan je IP-adres gebruiken om je globale locatie te schatten (land, provincie of stad) en dat gebruiken voor lokale resultaten. Test je vanuit een andere plaats dan je klanten, zet de plaatsnaam dan in de vraag.
- Zoekpartners. Om relevante antwoorden te geven werkt ChatGPT soms met andere zoekdiensten en herschrijft het je vraag dan naar een of meer gerichte zoekopdrachten die naar die diensten gaan. Jouw vraag en die van een klant kunnen dus op andere zoekopdrachten uitkomen.
Bij Google geldt iets vergelijkbaars: AI Overviews en AI Mode kunnen verschillende modellen en technieken gebruiken, dus de antwoorden en links verschillen. En AI Overviews verschijnen alleen als Google denkt dat ze iets toevoegen, dus vaak niet (Google Search Central, “AI features and your website”).
Stap 3: noteer per vraag vier dingen
Neem dit schema over in een spreadsheet, één regel per vraag per assistent:
| Datum | Vraag | Assistent | Genoemd? (ja / nee / als bron) | Wie wel genoemd | Welke bronnen |
|---|---|---|---|---|---|
| 4-11 | Wie doet cv-onderhoud in Zwolle? | ChatGPT | |||
| 4-11 | Wie doet cv-onderhoud in Zwolle? | Gemini | |||
| 4-11 | Wie doet cv-onderhoud in Zwolle? | Perplexity |
De bronnen zijn het nuttigst. Antwoorden waarvoor ChatGPT op het web zoekt, kunnen bronvermeldingen hebben; via Bronnen zie je de geciteerde pagina’s en andere relevante links (OpenAI). Staan daar steeds dezelfde vergelijkingssites, brancheorganisaties of reviewplatforms, dan weet je waar je zichtbaar moet zijn. Staat je eigen site er niet tussen, dan is dat de eerste aanwijzing.
Reken op werk. 20 vragen in 3 assistenten zijn 60 antwoorden per ronde. Doe je dat elke week, dan zijn dat bij vier rondes 240 antwoorden per maand. Een meettool die dagelijks dezelfde 20 vragen in 3 assistenten stelt, verzamelt er 1.800 per maand (20 × 3 × 30), de rekenwijze die Peec AI op zijn prijspagina gebruikt.
Stap 4: zoek uit waarom je ontbreekt
Controleer eerst de techniek. Dit is het snelst op te lossen:
- OAI-SearchBot toestaan. OpenAI schrijft dat sites die OAI-SearchBot uitsluiten in robots.txt niet getoond worden in de zoekantwoorden van ChatGPT, al kunnen ze nog als navigatielink verschijnen. Een aanpassing in robots.txt kan ongeveer 24 uur duren. GPTBot is een aparte instelling: die gaat over het gebruik van je content voor training van de modellen. Je kunt OAI-SearchBot toestaan en GPTBot weigeren (OpenAI, “Overview of OpenAI Crawlers”).
- Hosting en CDN. Google noemt bij de AI-functies expliciet dat crawlen ook door je CDN of hostinginfrastructuur moet worden toegestaan, niet alleen in robots.txt. Vraag je hostingpartij of bots worden geblokkeerd.
- Geïndexeerd in Google. Om als link in AI Overviews of AI Mode te kunnen verschijnen, moet een pagina geïndexeerd zijn en met een fragment in Google Search kunnen staan. Extra technische eisen zijn er niet (Google). Controleer dat in Google Search Console.
- Belangrijke informatie als tekst. Google noemt ook interne links, een goede paginabeleving en dat belangrijke content als tekst beschikbaar is. Prijzen of werkgebieden die alleen in een afbeelding staan, vallen daarbuiten.
Kijk daarna naar de inhoud. Vergelijk je site met de pagina’s die wél als bron genoemd worden. Kijk wat die hebben en jouw site mist, bijvoorbeeld een eigen pagina per dienst en per werkgebied, een direct antwoord op de vraag of een prijsindicatie. Hoe je dat bij een nieuwe of vernieuwde site regelt, staat in website laten maken als mkb’er; bij WordPress in de WordPress-handleiding.
Google is er duidelijk over: voor AI Overviews en AI Mode zijn er geen extra eisen en geen speciale optimalisaties nodig. De gewone SEO-basis blijft gelden. De meettools hieronder meten en geven aanbevelingen; Briljant geeft daarbij ook de nieuwe tekst.
Stap 5: herhaal het en kijk naar de trend
Eén meting zegt weinig, omdat antwoorden per dag kunnen verschillen. Herhaal dezelfde vragen een paar weken lang op een vaste dag, en tel per week bij hoeveel van je vragen je genoemd wordt (bijvoorbeeld 4 van 20). Pas je iets aan op je site, noteer dan de datum, zodat je kunt zien of het aantal daarna verandert.
Google Search Console helpt hier deels: klikken uit de AI-overzichten en AI Mode van Google tellen mee in het prestatierapport onder het zoektype Web, maar niet als apart zoektype (Google). Of ChatGPT, Gemini of Perplexity je noemen, zie je daar niet.
Wanneer loont een meettool?
Met de hand houd je een handvol vragen bij. Een tool loont als je meer vragen wilt volgen, dagelijks wilt meten of wilt weten wat je moet aanpassen.
| Aanpak | Kosten (gecontroleerd 4 november 2026) | Vragen | Wat je krijgt |
|---|---|---|---|
| Met de hand (dit stappenplan) | €0 | Zoveel als je bijhoudt | Je eigen schema |
| Briljant, eerste rapport | €0, zonder betaalgegevens | Door Briljant voorgesteld | Eenmalig rapport: wie AI noemt en welke SEO-fouten op je site staan |
| Otterly.AI Lite | €29 per maand, €25 bij jaarbetaling | 15 | Dagelijks in ChatGPT, Google AI Overviews, Perplexity en Copilot |
| Briljant Pro | €49 per maand excl. btw, €490 per jaar | 100+ | Dagelijks in ChatGPT, Gemini en Perplexity, plus verbeterteksten klaar om te plakken |
| Peec AI Starter | €85 per maand | 50 | Dagelijks in 3 modellen naar keuze |
Bronnen: briljant.nl/prijzen, otterly.ai/pricing en peec.ai/pricing. De volledige vergelijking, met BabyLoveGrowth en Semrush en de jaarkosten, staat in AI-zichtbaarheid meten: 5 tools vergeleken.
Kies met de hand als je een lokale dienstverlener bent en vooral wilt weten of het speelt. Kies Otterly.AI Lite als 15 vragen genoeg zijn en je ook Copilot en de AI-overzichten van Google wilt zien. Kies Briljant Pro als je een Nederlandse site hebt, meer vragen wilt volgen en per vraag wilt weten welke tekst je moet aanpassen; op WordPress kan Briljant Automatisch (€99 per maand) de verbeteringen ook zelf doorvoeren. Wat daarbij in de voorwaarden staat, lees je in de Briljant review.
Bekijk gratis of ChatGPT je noemt (Briljant) →
Veelgemaakte fouten bij het controleren
- Alleen je eigen naam intypen. Dan meet je wat AI over je weet, niet of het je aanraadt aan iemand die je nog niet kent.
- Eén keer testen en conclusies trekken. Antwoorden verschillen per dag en per locatie; kijk naar een reeks.
- De bronnen overslaan. Wie er genoemd wordt is het resultaat; welke pagina’s als bron dienen, vertelt je wat je kunt doen.
- OAI-SearchBot per ongeluk blokkeren. Een algemene regel tegen “AI-bots” in robots.txt of bij je hosting kan ook OAI-SearchBot treffen. Wil je niet in training, blokkeer dan alleen GPTBot.
- Verwachten dat een tool een vermelding regelt. Geen tool kan een plek in ChatGPT of Google garanderen; Briljant schrijft dat ook zelf. Een tool meet en wijst aan.
Breder lezen: ChatGPT zakelijk gebruiken in je mkb-team, SEO-software vergeleken en AI-tools voor het mkb.